KSIĄŻKI

Boginie codzienności: „Bogini z tygrysem. Wspomnienie o Kaszmirze” Sudhy Koul

Historia życia trzech pokoleń kaszmirskich kobiet. Nostalgiczna opowieść o raju utraconym, a zarazem kopalnia wiedzy o obyczajowości i codziennym życiu w jednym z najpiękniejszych zakątków Indii.

Sudha Koul urodziła się i wychowała w Dolinie Kaszmiru – jednej z najpiękniejszych, a zarazem jednej z najbardziej dotkniętych przez historię części Indii. Obecnie mieszka z mężem w Stanach Zjednoczonych, nie ukrywa jednak, że serce zostawiła w kraju swojego dzieciństwa. Jej debiutancka powieść to nostalgiczne wspomnienie miejsca, które na jej oczach z ziemskiego raju zmieniło się w prawdziwe piekło. Sudha Koul opisuje w niej dzieje trzech pokoleń kobiet ze swojej rodziny – babek, matki i swoje własne. Kobiet silnych siłą, jaką daje pewność kontynuowania wielowiekowej tradycji, kobiet które jak dosiadająca tygrysa Durga toczą wieczne walki z demonami: niepłodnością, obawą przed brakiem kandydatów na mężów dla ich córek i wnuczek, nałogami mężów, pokusami czyhającymi na młode dziewczęta, problemami finansowymi rodziny. To boginie, których codzienne życie nie ma wprawdzie wpływu na historię, podtrzymuje jednak istnienie kaszmirskiej kultury. Obie babki Sudhy Koul były wyłącznie żonami przy mężach, jej matka podjęła pracę zawodową przed zamążpójściem, a sama autorka opuściła nawet rodzinne strony, by rozwijać karierę. Za mąż wyszła bardzo późno, bo w wieku prawie trzydziestu lat, a jej przedłużające się panieństwo było nieustannym źródłem zgryzoty dla całej rodziny. Po ślubie Sudha Koul wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie od lat mieszkał jej mąż, również Kaszmirczyk z pochodzenia. Zrezygnowała z pracy zawodowej i całkowicie poświęciła się wychowaniu dwóch córek. Dla kaszmirskich kobiet nie ma bowiem większego życiowego priorytetu niż rodzina.

Bogini z tygrysem OK

Sudha Koul pochodzi z rodziny hinduskich braminów, ani jej bliskim, ani jej samej nie przeszkadzało to jednak sąsiadować, współpracować, a nawet przyjaźnić się z miejscowymi muzułmanami. Przez setki lat w Dolinie Kaszmiru przedstawiciele obu religii żyli w symbiozie i wzajemnej tolerancji – ważniejsza od przynależności religijnej była przynależność kulturowa. Sytuacja zaczęła się zmieniać po Podziale w 1947 roku, a do całkowitego rozłamu we wzajemnych stosunkach doszło za czasów młodości Sudhy Koul. Dolina Kaszmiru stała się wówczas areną krwawych bratobójczych walk pomiędzy hinduską mniejszością a muzułmańską większością, wspieraną dodatkowo przez talibów z Pakistanu. Autorka Bogini z tygrysem nie była świadkiem największego dramatu, jaki dotknął krainę jej dzieciństwa, była już bowiem wówczas mieszkanką Stanów Zjednoczonych. Jej bliscy, uciekając przed pogromem, musieli jednak porzucić dorobek swego życia i schronić się w innych częściach Indii. Fakt, że Sudha Koul nie uczestniczyła bezpośrednio w wydarzeniach w Kaszmirze nieco osłabia siłę wyrazu jej powieści – w trzeciej części wyraźnie wytraca ona impet. Autorka więcej miejsca poświęca ciemnym stronom życia na emigracji, przedstawia je w dodatku dość pobieżnie, jakby spiesząc się do zakończenia. Szkoda, bo na polskim rynku ukazało się wiele pozycji opisujących blaski i cienie życia emigrantów, mało jest natomiast świadectw dramatu, jaki rozegrał się w jednej z najpiękniejszych dolin świata.

Sudha Koul opisuje świat niejako od kuchni, dzięki czemu czytelnik poznaje stare obyczaje, obrzędy i tradycje, którym kres może wkrótce położyć wojna domowa. Pisarka wychowywała się na barwnych mitach i legendach swojego narodu, a jej książka jest formą ocalenia ich od zapomnienia. Bogini z tygrysem daleko do doskonałości, czyta się ją jednak bardzo dobrze, z łatwością wybaczając autorce drobne potknięcia stylistyczne. W zamian dostaje się nostalgiczną, pełną ciepła gawędę o odwiecznym marzeniu człowieka o poczuciu przynależności, powrocie do raju utraconego, nienawiści, miłości i przyjaźni silniejszej niż różnice religijne czy kulturowe.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s