KSIĄŻKI

Przekleństwo niespełnienia: „U stóp bogini” Chitry Banerjee Divakaruni

Saga o kobietach próbujących zdobyć niezależność w patriarchalnym społeczeństwie. Lekka, łatwa i przyjemna, nie wzbudzająca jednak większych emocji.

Indie, lata 50. XX wieku. Pochodząca z ubogiej rodziny nastoletnia Sabitri mieszka w niewielkiej bengalskiej wsi. Zgodnie z indyjską tradycją jej przyszłość wydaje się oczywista: wkrótce powinna wyjść za mąż i urodzić dzieci, najlepiej synów. Sabitri nie zamierza jednak postępować zgodnie z tradycją, marzy bowiem o studiach i posadzie nauczycielki po ich ukończeniu. Rodziców dziewczyny nie stać na opłacenie nauki, do dziewczyny uśmiecha się jednak szczęście. Miejscowa bogaczka nie tylko obiecuje sfinansować jej studia, pozwala jej też zamieszkać w swojej kalkuckiej rezydencji. Sabitri popełnia jednak ogromny błąd, obracając w gruzy marzenia o dyplomie uniwersyteckim. Z czasem układa sobie życie, lecz poczucie niespełnienia towarzyszy jej niemal przez całe życie. Wiele lat później w podobnej sytuacji znajduje się córka Sabitri, Bela. Ona również poświęca wszystko dla miłości, poniewczasie dopiero przekonując się jak ważne jest dla kobiety wykształcenie, niezależność finansowa i możliwość realizowania się także poza domem i rodziną. Zarówno Sabitri, jak i Bela, nieświadomie odciskają piętno na córce tej ostatniej, Tarze. Gdy dziewczyna poznaje historię życia obu kobiet, odbiera trudną lekcję miłości, poświęcenia i niespełnienia.

dsc_0089_5067

U stóp bogini to przede wszystkim saga rodzinna, w której na plan pierwszy wysuwają się historie trzech kobiet: Sabitri, Beli i Tary. To opowieść o trudnych relacjach między bliskimi sobie ludźmi i nieporozumieniach, które mogą prowadzić do wielopokoleniowego konfliktu. Chitra Banerjee Divakaruni pokazuje, że człowiek nie żyje w próżni, a losy jego przodków wpływają także na jego własne życie, uczucia i sposób postrzegania świata. Trzy kobiety z rodu Sabitri zdaje się łączyć klątwa, przenoszona z generacji na generację. Tym przekleństwem jest niemożność realizacji marzeń i pasji oraz wynikające z tego ustawiczne poczucie życiowego niespełnienia. Sabitri i Bela mają jasno sprecyzowane cele: studia i praca zawodowa. Obie odrzucają jednak te marzenia dla miłości, która po latach przyniesie im rozczarowanie i samotność, ale i, nieco paradoksalnie, szansę na samorealizację, niezależność i rozkwit. Sabitri po śmierci męża otwiera cukiernię, która szybko staje się ulubionym miejscem mieszkańców Kalkuty, Bela natomiast zostaje autorką poczytnych książek o tematyce kulinarnej. Zanim jednak obie kobiety osiągną sukces będą musiały przejść etap biedy, osamotnienia, przerażenia i konieczności odcięcia się od mentalności żony, matki i gospodyni domowej, wpojonej im przez indyjską tradycję. Zarówno Sabitri, jak i Bela, w chwili życiowego kryzysu zrozumieją jak ważne są dla współczesnej kobiety wykształcenie, niezależność finansowa a także możliwość samorealizacji w innych dziedzinach życia niż dom i rodzina. Tę wiedzę będą próbowały przekazać Tarze, dziewczyna musiała jednak powtórzyć błędy matki i babki oraz samodzielnie przekonać się o ich życiowej mądrości.

Powieść Chitry Banerjee Divakaruni jest więc swego rodzaju kroniką procesu emancypacji indyjskich kobiet, zarówno tych mieszkających w ojczyźnie, jak i emigrantek w USA czy Europie. Autorka zastosowała, zresztą, dość przewrotny manewr. Sabitri, która jako pierwsza zapragnęła wyrwać się z okowów tradycji, otrzymała bowiem imię po kobiecie od wieków uważanej przez Bengalczyków za pativratā – ideał indyjskiej żony. Mityczna Sabitri nie bała się bowiem towarzyszyć zmarłemu mężowi aż do królestwa śmierci, znalazła w sobie nawet odwagę, by wymóc przywrócenie Satjawanta do życia przez boga śmierci Jamę. Sabitri z powieści Chitry Banerjee Divakaruni nad rolę idealnej żony przekłada natomiast niezależność i samorealizację.

Powieść U stóp bogini jest dość mocno osadzona w kontekście kulturowym. Rozterki i marzenia trzech bohaterek są jednak na tyle uniwersalne, że także europejskie kobiety odnajdą w nich własne doświadczenia życiowe. Powieść Chitry Banerjee Divakaruni porusza istotne problemy, robi to jednak w dość lekki, łatwy i przyjemny sposób. Jak dla mnie zbyt łatwy i lekki, by prawdziwie poruszyć czytelnika. Jeśli jednak szuka się po prostu dobrej rozrywki i odrobiny wiedzy o wciąż obcej Polakom kulturze bengalskiej, U stóp bogini będzie dobrym wyborem.

Reklamy

One thought on “Przekleństwo niespełnienia: „U stóp bogini” Chitry Banerjee Divakaruni

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s