Jej historia: „Aru Shah i pieśń śmierci” Roshani Chokshi

Druga część opowieści o Aru Shah ma wszystko to, za co pokochałam jej poprzedniczkę, czyli bezpretensjonalny wdzięk, przepełnione humorem dialogi, płynne połączenie indyjskiej kosmogonii ze współczesną popkulturą, oraz odświeżający pomysł na reinterpretację słynnych eposów w iście feministycznym duchu.

Ktoś ukradł łuk i strzały boga miłości Kamy i używa ich, by zmieniać niewinnych ludzi w bezduszne i pozbawione własnej woli maszyny do zabijania. O kradzież posądzona zostaje Aru Shah – bogowie, z władczynią węży Ulupi na czele, dają dziewczynie dziesięć dni na odnalezienie prawdziwego złodzieja, o ile oczywiście nie chce zostać na zawsze wygnana z Innoświata. Na szczęście Aru nie musi prowadzić poszukiwań samodzielnie – na wyprawę wyrusza bowiem wraz z nią jej duchowa siostra Mini, nowa Pandawka w drużynie, czyli Brynne, oraz szkolny kolega, Aiden. Wspólnie stawią czoła demonom, wyruszą do krainy węży i odwiedzą wedyjską boginię jutrzenki – wszystko po to, by uratować świat przed zniszczeniem.

9788366173002

Druga część opowieści o Aru Shah ma wszystko to, za co pokochałam jej poprzedniczkę, czyli bezpretensjonalny wdzięk, przepełnione humorem dialogi, płynne połączenie indyjskiej kosmogonii ze współczesną popkulturą, oraz odświeżający pomysł na reinterpretację słynnych eposów w iście feministycznym duchu. Pierwszą część opowieści o Arundhati Shah autorka oparła o zreinterpretowane wątki zaczerpnięte z jednego z dwóch najsłynniejszych indyjskich eposów, czyli Mahabharaty. W jej kontynuacji sięgnęła dodatkowo po drugie z tych dzieł, a więc Ramajanę – epos pochodzący z okresu między II w. p.n.e. a II w. n. e., i opisujący dzieje królewicza z Ajodhji o imieniu Rama, jego żony Sity i brata Lakszmany. Ramajana, której autorstwo przypisuje się legendarnemu wieszczowi Walmikiemu, składa się z siedmiu ksiąg i liczy w sumie blisko 24 tys. strof, a jej treść w porównaniu z Mahabharatą jest znacznie mniej skomplikowana. Kluczowymi postaciami są tu Rama, będący siódmym wcieleniem boga Wisznu, oraz Sita, uprowadzona przez władcę Lanki, Rawanę. Rama ruszył ukochanej żonie na ratunek, po bitwie z Rawaną nie chciał jednak przyjąć jej z powrotem, jako że przez wiele miesięcy żyła w domu obcego mężczyzny. Nieszczęsna Sita, która mimo zakusów porywacza, pozostała cnotliwa, na własną prośbę przeszła próbę ognia, dzięki czemu mogła wrócić do Ajodhji i panować tam wraz z Ramą przez kilka kolejnych lat. Jednak gdy poddani zaczęli głośno podawać w wątpliwość jej czystość, mimo ciąży została wygnana przez męża do lasu, gdzie wkrótce urodziła dwóch synów. Przez setki lat Rama uważany był za ideał władcy, który dobro poddanych przekładał nad własne szczęście, Sita po dziś dzień uchodzi natomiast za wzór pokornej, absolutnie oddanej mężowi indyjskiej żony – w Ramajanie zajmuje podrzędną pozycję, pozostaje w cieniu męża, jej losy nie mają istotnego znaczenia dla treści poematu, stanowiąc jedynie pretekst to zaakcentowania szlachetności i mądrości jej męża. Wiejskie kobiety z Bengalu i Orisy już dziesiątki lat temu śpiewały jednak pieśni, w których to życie Sity nabierało znaczenia, Rama natomiast tracił pozycję władcy doskonałego, stając się jedynie okrutnym, nieczułym na cierpienie kobiety, mężem. Podobnej reinterpretacji historii opisanej przez Walmikiego, dokonują współczesne indyjskie pisarki, niejednokrotnie narażając się na krytykę ze strony fundamentalistów religijnych.

To nie słynne małżeństwo z Ajodhji pojawia się jednak na kartach powieści Aru Shah i pieśń śmierci – Roshani Chokshi postawiła na bohaterkę drugoplanową, w dodatku nieco kontrowersyjną. Antagonistką Aru i jej przyjaciół staje się bowiem Śurpanakha, siostra Rawany, za sprawą której władca Lanki uprowadził Sitę – kobieta potraktowana przez Ramę i Lakszmanę w mało dżentelmeński sposób. Oddając jej głos i przedstawiając jej historię z nowego, dość zaskakującego punktu widzenia, autorka wpisuje się w trend feministycznej reinterpretacji obu indyjskich eposów, nie tylko Ramajany. Do Mahabharaty pisarka nawiązuje z kolei postacią Draupadi, księżniczki, która zmuszona została do poślubienia pięciu braci Pandawów. I trzeba przyznać, że jest to chyba najciekawsze nawiązanie do eposu w obu tomach opowieści o Aru Shah i jej przyjaciołach, mimo że dla osoby obytej w indyjskiej literaturze najprostsze do zdekodowania. Poza tymi dwiema bohaterkami na kartach powieści Aru Shah i pieśń śmierci pojawiają się m.in. wiecznie nabzdyczony mędrzec Durwasa, piękna bogini poranka i jej siostra – władczyni nocy, ziejący żądzą zemsty wąż Takszaka, króla świata Nagów, Ulupi, oraz bóg miłości, Kama – rzecz jasna, wszyscy w nowych, nieco bardziej współczesnych wcieleniach. I, mimo boskości lub przynajmniej nieśmiertelności, bardzo w swej istocie ludzcy.

Aru Shah i pieśń śmierci to doskonała rozrywka, nie tylko dla osób sprawnie poruszających się w meandrach indyjskiej mitologii i literatury. Równie dobrze odnajdzie się w niej kompletny laik, Roshani Chokshi stworzyła bowiem nie nową wersję podręcznika do wiedzy o kulturze indyjskiej, lecz świetnie pomyślaną i dobrze opowiedzianą powieść rozrywkową. Czymże jednak byłaby powieść dla młodzieży bez istotnego przesłania społecznego? Aru Shah może i posiada nadprzyrodzone moce i nadnaturalne pochodzenie, przede wszystkim jednak jest nastolatką, a więc istotą z założenia wątpiącą w siebie i stale szukającą potwierdzenia własnej wartości. W dodatku solidnie zdołowaną po słowach ojca, negujących jej odwagę i zdolności. Podróż na skraj Oceanu Mleka jest dla niej kolejną lekcją samoakceptacji, odbytą przy aktywnym udziale towarzyszy broni. Bo, jak po raz kolejny przekonuje Roshani Chokshi, bez przyjaciół życie jest tylko w połowie udane, a sukces można odnieść wyłącznie w drużynie – nawet we współczesnym, nastawionym na indywidualizm świecie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s