Shakira, zagruda i Super Bowl

Shakira po raz kolejny dała wyraz swemu libańskiemu pochodzeniu, tym razem błyskawicznie stając się internetowym memem. Gdyby Arabki grały w futbol amerykański zrobiłyby dokładnie to, co wokalistka, miliony zachodnich widzów popadły jednak w osłupienie.

Polscy dziennikarze i internauci właśnie odkryli, że okres przydatności kobiety do użycia nie kończy się wraz z jej czterdziestymi urodzinami, a panie po pięćdziesiątce mogą wywijać na rurce do pole dance lepiej niż niejedna młodsza koleżanka. Wszystko za sprawą występu Shakiry i Jennifer Lopez podczas Super Bowl – fenomenalnego show, które skutecznie odwróciło uwagę od samego finałowego meczu. Arabskie media, zarówno te tradycyjne, jak i społecznościowe, również eksplodowały zachwytem, nie tyle jednak z powodu artystycznej, co kulturowej wartości występu. Czy Shakira właśnie wykonała zagrudę? – pytanie użytkowników Twittera było całkowicie uzasadnione, rzeczona zagruda (zaḡrūda) kojarzy się bowiem raczej z arabskim weselem niż meczem futbolu amerykańskiego. Ale owszem, Shakira wykonała ją na stadionie w Miami wprawiając w osłupienie widzów na całym świecie. O co właściwie chodzi? Otóż zagruda ((l.mn. zagarid – zaḡārid) to dźwięk wydawany przez bliskowschodnie kobiety – prawdopodobnie będący pozostałością pustynnych zwyczajów jeszcze z czasów przedmuzułmańskich, a może nawet ze starożytnego Egiptu. Powstaje z tyłu podniebienia na skutek emisji wysokiego tonu głosu i szybkich ruchów języka. Zazwyczaj usta zasłaniane są wówczas dłonią, nie jest to jednak obowiązkowe. Kobiety wykonują zagrudę jako wyraz radości, stąd dźwięk ten jest stałym elementem uroczystości rodzinnych, wesel, ceremonii ukończenia szkoły, wprowadzenia się do nowego domu, etc. Gdyby więc Arabki grały w futbol amerykański, lub przynajmniej mu kibicowały, radość z uzyskanych punktów manifestowałyby właśnie w ten sposób. Zagruda to także forma uhonorowania ważnej dla kobiety osoby, niekoniecznie z nią spokrewnionej – i jako taka bywa wykonywana także na pogrzebach.

IMG_20200208_095500

Dźwięk ten wykracza jednak poza granice kultury arabsko-muzułmańskiej. Równie dobrze znany jest w społecznościach mizrachijczyków, czyli tzw. arabskich żydów, gdzie również wiąże się z radosnymi wydarzeniami np. bar micwą, ślubem, narodzinami dziecka. W Etiopii stanowi nieodłączną część chrześcijańskich uroczystości, w Indiach, zwłaszcza w Orisie, Bengalu i Assamie, bez ululudhavani (bo taką nosi tam nazwę) nie obejdzie się żadne wesele i uroczystość religijna. Hinduskie kobiety wierzą, że dźwięk ten odpędza zło i przynosi pomyślność i dobrobyt. Podczas bengalskiego wesela kobiety po raz pierwszy wykonują ululudhavani tuż po ceremonii shubhodrishti, gdy panna młoda odsuwa zasłaniające jej twarz liście i pokazuje się przyszłemu mężowi. Poprawne wykonanie tego dźwięku, wbrew pozorom, nie jest wcale łatwe, warto jednak poćwiczyć, by odczuć niesamowite wrażenie kobiecej jedności podczas wspólnego „trelowania”.

Shakira pokazała libańską stronę swojej natury – napisała jedna z arabskich użytkowniczek Twittera jeszcze w trakcie koncertu. Nie powinna być jednak zaskoczona, wokalistka nigdy nie ukrywała bowiem kulturowej i genetycznej spuścizny po rodzinie ze strony ojca. Śpiewa wprawdzie po angielsku i hiszpańsku, doskonale wykonuje jednak arabski taniec brzucha i często wplata jego elementy w choreografie koncertowe – za każdym razem wywołując zresztą nader entuzjastyczne reakcje widowni. Nawet w Polsce prowadzone są lekcje tańca Shakira style inspirowane teledyskami koncertami gwiazdy i łączące style latynoamerykańskie z zachodnim tańcem klubowym i arabskim tańcem brzucha.

Wykonująca zagrudę Shakira błyskawicznie stała się memem, jeden z zachodnich internautów dziękował nawet gwieździe za „podarowanie mu nowego dźwięku budzika w komórce”. Szkoda, że świat zachodni wciąż tak mało wie o kulturach Bliskiego i Dalekiego Wschodu, a niewiedzę tę maskuje kpinami i heheszkami.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s